[Urdu]

حضرت آیت الله حاج میرزا یدالله عباس زاده رÙیع، معرو٠به دوزدوزانی تبریزی، Ùرزند حاج عبد الحمید، Ùرزند حاج عباس، Ùˆ او Ùرزند حاج الله وردی، به سال Û±Û³Û±Û´Ø´ØŒ برابر با Û±Û³ÛµÛ´Ù‚ØŒ در خاندانی متدین Ùˆ مذهبی در محله ÛŒ پل سنگی شهر تبریز چشم به جهان گشود.

 پدر ایشان از تجار متدین Ùˆ نیکوکار شهر تبریز بود Ùˆ اجداد معظمٌ له سال ها پیش از تولد وی، از روستای دوزدوزان، واقع در Ù‡Ùتاد کیلومتری شهر تبریز، به این شهر مهاجرت Ùˆ در آن جا رحل اقامت اÙکنده بودند.

[Urdu] moghaddamat
معظمٌ له در سال ۱۳۲۲ش Ùˆ جهت Ùراگیری ادبیات Ùارسی Ùˆ عربی وارد مکتب خانه شد Ùˆ تحصیلات خود را نزد مرحوم حاج میر محمود آقا -Ú©Ù‡ در شهر تبریز شهرت به سزایی داشت- Ùˆ نیز مرحوم حاج آقا میرزا Ùرج الله Ùرا آموخت.
شوق تحصیل دانش های دینی، او را در سال ۱۳۲۵ش به مدرسه ÛŒ دینی حسن پاشا -واقع در میدان صاحب الامر (عج)- کشاند Ùˆ حضرت آیت الله دوزدوزانی در اندک مدتی با علاقه‌ی شدیدی Ú©Ù‡ به Ùراگیری دانش داشت، در بین هم دوره های خود شاخص گردید. از اساتید ایشان در آن مدت سه سال Ù…ÛŒ توان به عالم ربانی، حضرت حجت الاسلام والمسلمین حاج میرزا رسول شاهدی اشاره نمود.
آنگاه در سال ۱۳۲۹ش، جهت استÙاده از دیگر اساتید آن روزگار تبریز، در مدرسه‌ی علمیه‌ی طالبیه – مسجد جامع تبریز- مشغول به تحصیل شد Ùˆ دروس ادبیات، منطق، اصول Ùˆ شرح لمعتین مرحوم شهید ثانی را در محضر اساتیدی چون حضرات: مرحوم شیخ حسن چلوپز (حاشیه ÛŒ ملا عبدالله)ØŒ مرحوم میرزا آقا باغمیشه ای (مغنی اللبیب)ØŒ مرحوم حاج میرزا علی اصغر باغمیشه ای (شرح لمعه)ØŒ مرحوم حاج میرزا علی اصغر اخی جهانی، مرحوم حاج سید رضا مرندی (شرح لمعه)ØŒ مرحوم حاج میرزا ابو الÙضل صدیق سرابی (معالم الأصول) Ùˆ مرحوم سید هادی خسرو شاهی (شرح لمعه) ÙراگرÙت.
ناگÙته نماند Ú©Ù‡ حضرت آیت الله دوزدوزانی از آغاز طلبگی به تدریس ادبیات در مسجد “خاله اوغلی” تبریز اشتغال داشت Ùˆ به تربیت طلاب Ù…ÛŒ پرداخت.

[Urdu] qom
معظمٌ له در حالی Ú©Ù‡ هنوز به سن هجده سالگی نرسیده بود، در سال ۱۳۳۲ش Ùˆ جهت تکمیل آموخته های خویش به شهر قم هجرت Ùرمود Ùˆ باقی دروس سطح را نزد حضرات آیات: میرزا محمد مجاهدی تبریزی، شیخ احمد پایانی، سید حسین قاضی طباطبایی، شیخ راضی نجÙÛŒ تبریزی(ره) Ùˆ … به استÙاده نشست.

[Urdu] ejtehad
ایشان در سال ۱۳۳۷ش و پس از درگذشت والد مکرمش به حج بیت الله الحرام و مسجد النبی(ص) و نیز زیارت عتبات عالیات نایل آمد و پس از بازگشت، تحصیل دروس خارج را در محضر اساتید بزرگ آن دوران آغاز نمودند.
معظم له در درس خارج Ùقه مرحوم آیت الله العظمی حاج سید حسین طباطبایی بروجردی(ره) Ú©Ù‡ در حرم حضرت معصومه(س) برپا Ù…ÛŒ شد، به مدت سه سال شرکت نمود Ùˆ پس از درگذشت ایشان، مدتی در درس اصول رهبر کبیر انقلاب آیت الله العظمی سید روح الله موسوی خمینی Ú©Ù‡ در مسجد سلماسی تشکیل می‌شد، حاضر آمد. ÙˆÛŒ همچنین از دروس حضرات آیات عظام: سید محمد رضا موسوی گلپایگانی، میرزا هاشم آملی، سید محمد محقق داماد یزدی Ùˆ شیخ حسن Ùرید اراکی(ره) نیز کامیاب شدند.
همچنین در محاضرات خارج Ùقه Ùˆ اصول مرحوم حضرت آیت الله العظمی حاج سید محمدکاظم شریعتمداری (قدس الله سره) حضور محققانه جسته، مدت Û²Ûµ سال تمام از اÙادات علمی ایشان در Ùقه Ùˆ اصول مستÙید گشت.
معظمٌ له یکی از شاگردان مبرز Ùˆ برجسته‌ی آن Ùقید سعید است Ú©Ù‡ تقریباً یک دوره‌ی کامل خارج Ùقه Ùˆ اصول را در مدت Û²Ûµ سال از محضر ایشان ÙراگرÙت Ùˆ بنیه ÛŒ اجتهادی خود را در کلاس های درس ایشان استحکام بخشید.
ناگÙته نماند Ú©Ù‡ نامبرده در ایام مساÙرت خود به عتبات عالیات Ú©Ù‡ حدود یک ماه به طول انجامید، از محضر اساتید حوزه ÛŒ دانشگاه بزرگ علوی(ع) در نج٠اشر٠مستÙید شده، به محاضرات حضرات آیات عظام: حاج سید ابو القاسم موسوی خویی، حاج سید محسن طباطبایی حکیم Ùˆ حاج سید محمود شاهرودی حاضر آمد.

[Urdu] falsafeh
ÙˆÛŒ همچنین در کنار دروس متداول Ùقهی Ùˆ اصولی حوزه، از علوم عقلی غاÙÙ„ نشده، در کلاس های درس اسÙار مرحوم علامه حاج سید محمد حسین طباطبایی تبریزی(ره)ØŒ صاحب تÙسیر شری٠“المیزان” شرکت نمود Ùˆ در ضمن آن، یک دوره درس منظومه‌ی حاج ملا هادی سبزواری؛ را به عده‌ای از Ùضلای حوزه تدریس نمود.

[Urdu] qoran
در Ù¾ÛŒ حرکت با برکت مرحوم علامه طباطبایی(ره) برای خارج کردن معار٠قرآنی از دروس حاشیه ای حوزه، Ùˆ نیز شوق درونی آیت الله دوزدوزانی تبریزی به تÙسیر قرآن، از سال Û±Û³Û¸Û²Ù‚ØŒ برابر با ۱۳۴۲ش به تشکیل حلقات تÙسیر قرآن اهتمام جست Ùˆ با ترتیب سÙوَر قرآنی Ú©Ù‡ پس از مدتی جای خود را به تÙسیر موضوعی داد، به شرح Ùˆ تبین کتاب الهی مشغول شد.
حاصل این جلسات Ú©Ù‡ حدود ÛµÛ° سال به طول انجامید، در کنار سه جلد تÙسیر موضوعی قرآن Ú©Ù‡ به انتشار رسیده، دÙاتر متعددی است Ú©Ù‡ هنوز به زیور طبع آراسته نشده Ùˆ به خواست الهی به چاپ خواهد رسید.

[Urdu] khadamat
معظمٌ له علاوه بر تدریس و تبلیغ احکام الهی در شهرهای قم، تهران، کرج و تبریز خدمات اجتماعی شایانی نیز داشته اند که بخشی از آن ها عبارتند از:

* احداث مسجد جواد الائمه(ع) در خیابان جیحون شهر تهران Ú©Ù‡ به نام مسجد حاج کاظم Ùˆ به طرز نیکویی اداره Ù…ÛŒ شود Ùˆ مورد استÙاده ÛŒ مومنین است.
* بازسازی مسجد تاریخی شصت Ùˆ سه ستون تبریز Ú©Ù‡ قدمت چهار صد ساله دارد Ùˆ در سال های اخیر متروکه بود Ú©Ù‡ با تلاش های معظمٌ‌له مرمت Ùˆ تعمیر شد Ùˆ هم اکنون یکی از مساجد Ùعال شهر تبریز است.
* تعمیر کتابخانه ی مدرسه ی طالبیه ی تبریز.
* اعزام مبلّغ به نقاط مختلÙ
ایشان در Ø·ÛŒ سال های ÛµÛ° تا ÛµÛ· Ø´ØŒ مبلغینی را جهت آموزش مسائل دینی به روستاییان Ùˆ جلوگیری از گسترش عقاید منحرÙین Ùˆ غلات به شهرستان کلیبر Ùˆ ÛµÛ°Û° روستای اطرا٠آن در استان آذربایجان شرقی اعزام نمودند Ùˆ همچنین با هزینه ÛŒ شخصی خود، استراحت گاهی مجهز برای مبلغین اعزامی تاسیس نمودند.
از جمله خصوصیات این دوره ها این بود که با مبلغ اعزامی شرط می شد نباید از دیگران حق تبلیغ درخواست نماید. این نوع تبلیغ، تأثیر به سزایی در آن منطقه داشت. این طرح، بعدها تا حدودی در مناطق دیگری بمانند بخش زاغه از توابع خرم‌آباد و هشترود و شهر ری نیز اجرا شد.
* مبارزه ÛŒ Ùکری با منحرÙین اعتقادی
با توجه به گسترش بیش از پیش Ùعالیت گروه های منحر٠و Ùرقه های ضاله بمانند صوÙیه Ùˆ بهاییت Ùˆ وهابیت در سال های اخیر، حضرت آیت الله دوزدوزانی با همکاری مرحوم حجت الاسلام Ùˆ المسلمین حاج شیخ داود الهامی Ùˆ حجت الاسلام Ùˆ المسلمین حاج شیخ محمد مردانی، در سال ۱۳۷۵ش، موسسه‌ای برای مبارزه با این تحرکات با نام (موسسه ÛŒ دÙاع از حریم اسلام) تاسیس نمودند Ùˆ در این راه چندین جلد کتاب جیبی به چاپ رسانیده Ùˆ به صورت رایگان منتشر ساخته‌اند Ú©Ù‡ در این جا به نام بعضی از کتب انتشار یاÙته از سوی این موسسه اشاره Ù…ÛŒ گردد:
۱٫ تصو٠از دیدگاه ائمه ی اطهار:؛
۲٫ پیدایش تصو٠در میان شیعیان؛
Û³Ù« Ùرقه های نعمت اللهی Ùˆ گنابادی؛
Û´Ù« Ùرقه های ذهبیه Ùˆ اویسیه Ùˆ خاکساریه؛
۵٫ سیری کوتاه در مرام اهل حق (علی اللهیان)؛
۶٫ دو محور عقاید وهابیان؛
Û·Ù« بهاییت مولود تصوÙ.
همچنین این مؤسسه اقدام به خرید Ùˆ پخش دیگر کتبی Ú©Ù‡ در این رابطه برای اÙراد Ù…Ùید است، Ù…ÛŒ نماید Ùˆ برای مطالعه به Ø´Ú©Ù„ مجانی در اختیار اÙراد به ویژه طلاب قرار Ù…ÛŒ دهد.
* تأسیس جلسات مذهبی
معظمٌ له جهت تبلیغات مذهبی و پاسخگویی به نیاز نسل نوخاسته، جلسات مذهبی ای را با شیوه ای نوین تأسیس نمودند که این جلسات در دو بخش بزرگسالان و نوباوگان تشکیل می شد:
Û±) جلسه ÛŒ دینی مکتب علی(ع) در سال Û±Û³ÛµÛ³ Ø´ در شهر تبریز تاسیس گردید. این جلسات در آن زمان به شیوه ÛŒ خاصی با استÙاده از تریبون سخنرانی Ùˆ صندلی برای شرکت کنندگان به صورت Ù‡Ùتگی Ùˆ سیّار برگزار Ù…ÛŒ گردید Ùˆ اکثر شرکت کنندگان آن از طبقه ÛŒ جوان Ùˆ تحصیل‌کرده بودند.
Û²) جلسات Ù‡Ùتگی برای تربیت دینی نوباوگان Ù‡Ùت تا دوازده ساله در پنجاه مسجد شهر تبریز Ú©Ù‡ توسط هشتاد Ù†Ùر از روحانیون Ùˆ معممین Ùˆ تجار آن شهر اداره Ù…ÛŒ شدند Ùˆ در مجموع، حدود هزار Ù†Ùر در آن جلسات شرکت Ù…ÛŒ کردند. شرکت کنندگان در این جلسات علاوه بر آموزش قرآن، به آموختن احکام Ùˆ عقاید Ùˆ سرودهای مذهبی Ùˆ روش مناظره با مخالÙین Ù…ÛŒ پرداختند.

[Urdu] tadris
همانطور که اشاره شد، حضرت آیت الله از آغاز طلبگی در مدرسه ی دینی طالبیه به تدریس و تربیت طلاب اشتغال داشتند که پس از مهاجرت به قم نیز این رویه ادامه پیدا کرد.
تدریس Ùˆ تربیت طلاب برای حضرت آیت الله دوزدوزانی چنان جاذبه ای داشته Ùˆ دارد Ú©Ù‡ هرگز راضی به تعطیل آن نشده Ùˆ به استثنای چند سالی Ú©Ù‡ اجباراً از آن محروم شد، همیشه در این سمت مقدس Ùˆ متعالی به اÙاده Ù…ÛŒ پردازد.
ایشان پس از تدریس دروس سطح به Ø´Ú©Ù„ مکرر، در Ù¾ÛŒ درخواست اÙاضل حوزه Ùˆ در سال Û±Û´Û°Û°Ù‚ به تشکیل حلقات خارج Ùقه Ùˆ اصول پرداخت Ú©Ù‡ درس خارج Ùقه همچنان ادامه دارد.
تعدادی از طلاب Ùˆ اÙاضل علوم دینی از دروس حضرت آیت اللهی در مسجد امام زین العابدین(ع) مستÙید Ù…ÛŒ شوند Ùˆ برخی نیز به مکتوب کردن آن Ù…ÛŒ پردازند Ú©Ù‡ کتاب “البیان الباهر ÙÛŒ صلاه المساÙر” در دو جلد، از آن جمله به شمار Ù…ÛŒ رود.

[Urdu] bozorgan
در این بخش از شرح حال حضرت آیت الله دوزدوزانی به بازگو نمودن اوصا٠ایشان از زبان دو استاد بزرگ وی می پردازیم:

حضرت آیت الله العظمی سید محمدکاظم شریعتمداری (قدس سره) :
جناب العالم الÙاضل، علم الأعلام، حجه الإسلام والمسلمین، الحاج المیرزا ید الله دوزدوزانی دامت Ø¥Ùاضاته، ممّن حضر ÙÛŒ أبحاثی سنین عدیده حضور تÙهم٠وتعمق٠وتحقیقÙØŒ Ùنال مناه ÙˆÙاز مبتغاه، Ùجدّ واجتهد، Ùˆ بلغ مرتبهً عالیهً من العلم والسداد، Ùهو الیوم من العلماء العاملین، والÙضلاء المحققین، Ùلله درّه وکثّر الله ÙÛŒ أهل العلم أمثاله.

حضرت آیت الله العظمی سید محمدرضا گلپایگانی:
…Ùˆ ممّن سلک سبیل السلÙØŒ Ùˆ بذل جهده Ùˆ صر٠شطراً من عمره ÙÛŒ طلب العلوم الدینیه، وحاز مرتبهً من الÙضل، جناب العلّامه حجه الإسلام الحاج میرزا ید الله الدوزدوزانی أیّده الله تعالی… .

[Urdu] marj
آیت الله دوزدوزانی تبریزی از سال Û±Û³Û·Û³ Ùˆ در Ù¾ÛŒ درخواست برخی اعاظم Ùˆ نیز مومنین به انتشار Ùتاوای خود در ضمن حاشیه بر کتاب “خلاصه الاحکام” پرداخت Ùˆ علی رغم میل باطنی به مرجعیت رسید. Ùˆ در سال Û±Û³Û·Û· اقدام به چاپ رساله ÛŒ “توضیح المسائل” نمود. رساله ÛŒ عملیه ÛŒ ایشان تا به حال به چاپ های متعددی در تیراژهای بالا رسیده Ùˆ به ویژه در سال های اخیر، میزان مراجعه کنندگان از تهران، کرج، آذربایجان Ùˆ نیز کشورهایی چون آذربایجان، پاکستان Ùˆ … رو به ازدیاد بوده است.

[Urdu] asar

هر چند تمحض Ùˆ تمرکز ایشان بر روی تدریس علوم دینی چندان مجالی برای تالی٠کتاب بر ایشان نگذاشته Ùˆ خودشان نیز به نوشتن کتاب هایی Ú©Ù‡ چندان مطالب جدیدی در آن یاÙت نمی شود، اشتیاقی نشان نمی دهند، ولی مکتوبات متعددی Ú†Ù‡ به Ø´Ú©Ù„ انتشار یاÙته Ùˆ Ú†Ù‡ در Ø´Ú©Ù„ مخطوط از ایشان موجود است Ú©Ù‡ Ùهرست وار اشاره Ù…ÛŒ کنیم:

Û±- توضیح المسائل؛ [تاکنون بیش از Û±Û³ بار در تیراژهای Ùراوان چاپ شده است.]
Û²- تحقیق اللطی٠حول التوقیع الشریÙØ› [تحقیق در پیرامون امکان Ùˆ یا عدم امکان رویت حضرت ولی عصر(عج) در زمان غیبت کبری. این کتاب به زبان عربی نوشته شده Ùˆ انتشار عمومی آن به جهت برخی ملاحظات انجام نشده است.]
۳- تغییر جنسیت آری یا نه؟؛ [پژوهشی علمی در موضوع تغییر جنسیت و حکم شرعی آن]
۴- إرشاد المؤمنین؛ [حاشیه بر ارشاد المومنین مرحوم آیت الله حجت]
۵- حاشیه علی العروه الوثقی؛ [زیر چاپ]
۶- حواشی علی منهاج الصالحین؛ [تکثیری]
۷- خمس در عصر پیامبر(ص)؛
Û¸- دروس حول المعاد؛ [از سلسله دروس تÙسیر موضوعی قرآن]
Û¹- دروس حول الموت والحیاه والبرزخ وأشراط الساعه؛ [از سلسله دروس تÙسیر موضوعی قرآن]
Û±Û°- دروس حول نزول القرآن؛ [از سلسله دروس تÙسیر موضوعی قرآن]
Û±Û±- رساله ÛŒ هلالیه؛ [کتاب مختصر Ùˆ ناÙعی درباره ÛŒ هلال ماه قمری]
۱۲- کتاب قصاص؛ [مخطوط]
۱۳- ملحقات توضیح المسائل؛
Û±Û´- مناسک حج تمتع Ùˆ عمره. [احکام زیارت حرمین شریÙین Ú©Ù‡ چندین بار جهت استÙاده ÛŒ مومنین در سÙر حج انتشار یاÙته است.]
Û±Ûµ- استÙتائات [زیر چاپ]
Û±Û¶- تÙسیر ترتیبی سوره هایی از قرآن [مخطوط]
Û±Û·- دوره ÛŒ اصول Ùقه [مخطوط]

[Urdu] tghrirat
Û±- تقریرات بحث صلات مساÙر با عنوان “البیان الباهر ÙÛŒ صلاه المساÙر” توسط حضرت حجت الاسلام حاج شیخ یوس٠یعقوبی [زیر چاپ]
۲- تقریرات بحث زکاه [مخطوط]
۳- تقریرات صلاه جماعت [مخطوط]
۴- تقریرات خمس [مخطوط]
۵- تقریرات حلق لحیه [آماده چاپ]
۶-  تقریرات مکاسب محرمه [مخطوط]

آخرین اخبار سایت